Wat doe je als je geld vindt op het schoolerf? Waarom is spieken oneerlijk? En doe je ook het juiste als niemand kijkt? Met deze herkenbare vragen ging de Anti-Corruptie Commissie (ACC) Suriname tijdens een interactieve scholensessie met leerlingen in gesprek over eerlijkheid, integriteit en verantwoordelijkheid.
Namens de ACC waren voorzitter Ilse Krenten, plaatsvervangend voorzitter Carlos Wong Loi Sing en commissielid Brian Imambaks aanwezig. Onder het thema ‘Eerlijkheid bouwt de toekomst’ maakten zij onderwerpen uit het ACC-basisschoolprogramma toegankelijk met voorbeelden, vragen en gesprekken waarin de leerlingen zelf aan het woord kwamen.
Eerlijkheid begint bij dagelijkse keuzes
Een gevonden geldbedrag vormde een concreet vertrekpunt. Wat doe je daarmee als je niet weet van wie het is? De leerlingen dachten mee over het terugbezorgen van gevonden spullen en het inschakelen van de leerkracht om de eigenaar te vinden.
De boodschap was duidelijk: het maakt niet uit of het om een klein of groot bedrag gaat. Wat niet van jou is, houd je niet zomaar voor jezelf. Diezelfde eerlijkheid geldt thuis, op straat en tijdens het spelen.
Ook jokken over huiswerk, spieken, vals spelen en anderen buitensluiten kwamen aan bod. De leerlingen droegen zelf voorbeelden aan en bespraken waarom zulke keuzes anderen kunnen benadelen. Zo ontstond een gesprek over hun eigen ervaringen, in plaats van alleen een uitleg over goed en fout.
Vertrouwen, respect en verantwoordelijkheid
Waarom is eerlijk zijn belangrijk? In hun antwoorden legden leerlingen zelf het verband met vertrouwen. Wie de waarheid vertelt en afspraken nakomt, helpt anderen om op hem of haar te kunnen rekenen.
Vanuit die gedachte werd het begrip integriteit besproken. Daarbij kwamen eerlijkheid, respect, rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid samen. Integriteit betekent ook dat je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen gedrag en het juiste probeert te doen wanneer niemand kijkt.
De rol van regels werd eveneens onderzocht. Thuis, op school, in het verkeer en tijdens een voetbalwedstrijd helpen regels om duidelijkheid en veiligheid te bieden. De leerlingen bespraken waarom je op je beurt wacht, rekening houdt met anderen en dezelfde afspraken voor iedereen laat gelden.
Corruptie begrijpelijk maken
Het gesprek ging vervolgens over oneerlijke bevoordeling en het verkeerd gebruiken van een positie of van geld dat voor anderen bestemd is.
Een denkbeeldig voorbeeld maakte dit tastbaar: een leerling biedt een cadeau aan om een hoger cijfer te krijgen, zonder dat daar een betere prestatie tegenover staat. Waarom is dat oneerlijk tegenover een leerling die hard voor dat cijfer heeft gewerkt?
Een ander voorbeeld ging over geld dat bestemd is voor voetballen voor de school, maar voor een privéaankoop wordt gebruikt. De leerlingen bespraken wie daarvan de nadelen ondervindt: de middelen worden niet gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn en de kinderen krijgen de voetballen niet.
Deze voorbeelden hielpen om de gevolgen van oneerlijke keuzes zichtbaar te maken. Het gaat daarbij niet alleen om verloren geld, maar ook om gemiste kansen, ongelijke behandeling en beschadigd vertrouwen.
Van meedenken naar een persoonlijke belofte
Tijdens een gezamenlijke oefening konden de leerlingen met hun duim omhoog of omlaag aangeven of een situatie eerlijk of oneerlijk was. Gevonden geld terugbrengen, spieken tijdens een toets en voordringen in een rij werden zo opnieuw besproken.
De sessie werd afgesloten met een integriteitsbelofte. De leerlingen stonden op en beloofden eerlijk te zijn, de waarheid te vertellen, anderen met respect te behandelen, afspraken na te komen, verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen gedrag en het juiste te doen, ook als niemand kijkt.
Daarmee werd de centrale boodschap persoonlijk: bijdragen aan een eerlijk en sterk Suriname begint ook bij de keuzes die je zelf maakt.
Beleef de sessie in 360 graden
De scholensessie is vastgelegd in een 360-gradenvideo. Kijkers kunnen zelf rondkijken door met de muis over het beeld te slepen of in de YouTube-app over het scherm te vegen.
Met deze sessie bracht de ACC eerlijkheid en integriteit dicht bij de leefwereld van leerlingen. De vragen en voorbeelden boden ruimte om samen na te denken over hoe we met elkaar omgaan en hoe dagelijkse keuzes bijdragen aan vertrouwen.
Eerlijkheid bouwt de toekomst. Die toekomst begint bij wat we vandaag doen.